پیری رسید و فصل جوانی گذشت            دیدی دلا که عمر چه سان بی خبر گذشت

ما را دگر چه چشم امیدی به پیری است           کز پیش من جوانی با چشم تر گذشت

سالمندی ؛ برگی تازه از دفتر زندگی

در سال های اخیر، عواملی مانند افزایش امید به زندگی ، پیشرفت های اجتماعی و اقتصادی ، بهبود شیوه زندگی و کاهش میزان باروری باعث شده اند جمعیت سالمندان در سراسر جهان با سرعت قابل توجهی افزایش یابد . به همین دلیل ، قرن بیست و یکم را می توان دوران گسترش سالمندی جمعیت دانست . براساس پیش بینی ها ، تا سال 2050 تعداد افراد 65 سال و بالاتر از کودکان زیر 5 سال بیشتر خواهد شد و سالمندان حدود 22 درصد جمعیت جهان را تشکیل خواهند داد . این روند در در کشورهای در حال توسعه نیز با سرعت زیادی در حال وقوع است و ایران نیز از این تغییرات جمعیتی تاثیر پذیرفته است ؛ به طوری که سهم سالمندان کشور افزایش چشمگیری داشته و در سال های آینده با چالش های بیشتری در زمینه سالمندی جمعیت رو به رو خواهد شد .

یکی از مهمترین دلایل افزایش طول عمر انسان ها ، پیشرفت علم پزشکی و گسترش خدمات بهداشتی در نیمه دوم قرن بیستم بوده است . هر چند افزایش طول عمر و سالمندی جمعیت را می توان نشانه ای از موفقیت نظام سلامت دانست ، اما این پدیده مشکلات و نیازهای جدیدی نیز ایجاد می کند . افزایش بیماری های مزمن ، ناتوانی ، نیاز به مراقبت های طولانی مدت و مصرف همزمان داروهای مختلف از جمله این چالش ها هستند . در نتیجه سالمندان به یکی از اصلی ترین گروه های دریافت کننده خدمات سلامت تبدیل شده اند و میزان دسترسی آنان به خدمات بهداشتی و درمانی تاثیر مستقیمی بر حفظ سلامت و کیفیت زندگی شان دارد . از این رو ، کشورهایی مانند ایران که با سرعت زیادی به سمت سالمندی جمعیت حرکت می کنند ، باید برنامه ریزی جامع و مناسبی برای پاسخگویی به نیازهای این گروه انجام دهند . توجه به سلامت جسمی و اجتماعی سالمندان و فراهم کردن خدمات مورد نیاز آنان ، بخش مهمی از این برنامه ریزی است .

سالمندان علاوه بر نیازهای بهداشتی ، دارای دانش ، تجربه و مهارت های ارزشمندی هستند که طی سال های زندگی به دست آورده اند و می توانند در تصمیم گیری و حل مسائل جامعه نقش موثری داشته باشند . بنابراین ، به جای نگاه ترحم آمیز، باید با حفظ کرامت و احترام سالمندان ، شرایطی فراهم شود که بتوانند زندگی سالم ، فعال و باکیفیتی داشته باشند .

برگرفته از :

نشریه سالمند شناسی ، گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور تهران

مجله ی آموزش و اخلاق در پرستاری

نشریه پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی  

فاطمه زارعی،دانشجوی ترم 7بهداشت عمومی، مدیر کمیته تحقیقات دانشجویی مجتمع آموزش عالی سلامت ممسنی